Yas, bir kayıp karşısında verilen doğal ve gerekli bir yanıttır. Sevilen birinin ölümü, bir ilişkinin bitişi, sağlığın, yurdun ya da bir hayalin yitirilmesi yas sürecini başlatabilir. Freud'un Trauerarbeit kavramıyla anlattığı yas çalışması, kişinin kaybedilen nesneye bağlı duygu ve anılarını adım adım gözden geçirerek kayıpla yaşamayı öğrenmesidir.
Yas ne zaman zorlaşır?
- Kaybın üzerinden uzun zaman geçmesine rağmen yoğun özlem ve acının azalmaması
- Kaybı kabul edememe, yaşamın anlamını yitirmiş gibi hissetme
- Yoğun suçluluk, öfke ya da duygusal donukluk
- Ani, travmatik ya da konuşulamayan kayıplar
Psikoterapide yas
Terapi, yasın acısını ortadan kaldırmayı değil, onu taşınabilir kılmayı amaçlar. Söylenemeyenlerin söylenmesi, karmaşık duyguların kabul edilmesi ve kaybedilenle yeni bir iç bağ kurulması, kişinin yaşamına yeniden dönmesinin yolunu açar.
Sık sorulan sorular
Yas ne kadar sürer?
Yasın belirli bir takvimi yoktur. Ancak aylar geçtiği hâlde yaşamın hiçbir alanına dönülemiyorsa destek almak yararlı olur.
Yas ile depresyon arasındaki fark nedir?
Yasta acı, kaybedilen kişiye ve anılara odaklanır ve dalgalar hâlinde gelir. Depresyonda ise genel bir değersizlik ve yaşamdan zevk alamama ön plandadır. İkisi bir arada da görülebilir.
Çocuklar yası nasıl yaşar?
Çocuklar yası oyun ve davranış değişiklikleriyle gösterebilir. Yaşlarına uygun, dürüst açıklamalar ve süreklilik duygusu en önemli desteklerdir.
Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Acil durumlarda 112'yi arayınız.