Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), kişinin istemediği, rahatsız edici düşünce, imge ya da dürtülerin (obsesyonlar) zihne tekrar tekrar gelmesi ve bu düşüncelerin yarattığı sıkıntıyı azaltmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlarla (kompulsiyonlar) seyreden bir durumdur. Kişi çoğu zaman bu düşüncelerin abartılı olduğunu bilir, ama onlardan kurtulamaz.
Sık görülen biçimler
- Bulaşma ve kirlenme kaygısı; sık el yıkama, temizlik
- Kapı, ocak, kilit gibi şeyleri tekrar tekrar kontrol etme
- Simetri, düzen ve "tam olma" ihtiyacı
- Zarar verme, din ya da cinsellikle ilgili istenmeyen düşünceler
- Zihinsel ritüeller: sayma, dua etme, cümleleri içinden tekrarlama
Tedavi
OKB tedavisinde psikoterapi ile gerektiğinde ilaç tedavisi birlikte planlanır. Terapide ritüellerin kaygıyı kısa vadede azaltıp uzun vadede nasıl büyüttüğü anlaşılır; kişi düşüncelerle savaşmak yerine onlarla farklı bir ilişki kurmayı öğrenir. Takıntıların taşıdığı anlamlar ve kişinin iç dünyasındaki çatışmalar da sürecin önemli bir parçasıdır.
Sık sorulan sorular
Takıntılı düşünceler, o şeyi yapacağım anlamına mı gelir?
Hayır. OKB'deki düşünceler kişinin değerlerine yabancı olduğu için bu kadar rahatsız edicidir. Düşünce ile eylem arasında bir bağ yoktur.
OKB tamamen iyileşir mi?
Uygun tedaviyle belirtiler belirgin biçimde azalır ve yaşam kalitesi büyük ölçüde geri kazanılır. Bazı kişilerde stresli dönemlerde hafif dalgalanmalar olabilir.
Aile üyeleri nasıl destek olabilir?
Ritüellere katılmak ya da sürekli güvence vermek kısa vadede rahatlatsa da döngüyü sürdürür. Gerektiğinde aileyle birlikte görüşmeler planlanabilir.
Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Acil durumlarda 112'yi arayınız.