Travma, kişinin baş etme kapasitesini aşan, korku, çaresizlik ya da dehşet duygusu uyandıran deneyimlerin ruhta bıraktığı izdir. Kaza, deprem, şiddet, ani kayıp gibi tek seferlik olaylar kadar, çocuklukta uzun süre maruz kalınan ihmal ve örselenme de derin izler bırakabilir.
Travma sonrası stres belirtileri
- Olayın istemsizce yeniden yaşanması, kâbuslar
- Olayı hatırlatan yer, kişi ve durumlardan kaçınma
- Sürekli tetikte olma, irkilme, uyku sorunları
- Duygusal uyuşma, kendini ve dünyayı olumsuz algılama
- Suçluluk ve utanç duyguları
Travmayla çalışmak
Travma terapisi, önce güvenlik ve dengelenme duygusunu güçlendirmekle başlar. Ardından travmatik anılar, kişiyi yeniden örselemeyecek bir hızda ele alınır ve yaşam öyküsünün bütünü içine yerleştirilir. Amaç, yaşananı "söküp atmak" değil; onu kapsayabilecek, anlamlandırabilecek bir iç alan oluşturmaktır.
Sık sorulan sorular
Travma yaşayan herkeste TSSB gelişir mi?
Hayır. Travma yaşayanların çoğu zamanla toparlanır. Belirtiler bir aydan uzun sürüyor ve yaşamı kısıtlıyorsa değerlendirme önerilir.
Yaşadıklarımı ayrıntılı anlatmak zorunda mıyım?
Hayır. Süreç sizin hazır olma durumunuza göre ilerler; ayrıntılara ancak güvende hissettiğinizde ve gerektiği ölçüde girilir.
Çocukluk travmaları yetişkinliği etkiler mi?
Erken dönem deneyimler ilişki kurma, duygu düzenleme ve benlik algısı üzerinde kalıcı izler bırakabilir; psikoterapi bu izlerle çalışmayı mümkün kılar.
Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Acil durumlarda 112'yi arayınız.